مسيح ذبيحى

16

استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )

براى مستخدمى قشون استرآباد و سمت آجودان باشى گرى آنجا خواستند . وزارت جليلهء جنگ اين چاكر را مأمور فرموده پس از ورود به استرآباد به عتبه بوسى آستان مبارك آن ايالت مفتخر و چاكر را مخلّع و به رتبهء نايب الايالگى سربلندم فرمودند . يكسال تمام امورات آن ولا راجع به چاكر [ بود ] و به حمد اللّه تعالى هر خدمتى كه رجوع فرمودند از عهده برآمده دو ماهه مرخصى گرفته به دارالخلافه آمده مجددا احضار فرمودند و داروغگى گوكلان را به افتخار چاكر خواستند . حضرت مستطاب اشرف ارفع اسعد افخم اعظم و الا آقاى سپهسالار اعظم روحى فداه فرمان چاكر را صادر و اجازه فرمودند . مجددا به استرآباد رفته پس از ورود ايالت كبرى تمام خوانين گوكلان را احضار و دستور العمل و تكاليف لازمه را فرمودند و امر حكومت آنجا را به چاكر مرجوع و مخلّع و تمام خوانين گوكلان هم به خلاع فاخره سربلند شده از راه صحرا به سمت گوكلان رفته و مأموريت خود را به اندازه‌اى كه پيشرفت داشته انجام داده و مميّزى و تعداد نفوس و توضيح مراتع و مزارع هر طايفه و قرار آسايش مواشى و حدود و سامان هر طايفه را مشخص كرده و به تعليمات نظامى سوار گوكلانى پرداخته و هيأت لباس آنها را به شكل « جكيت » خيوه و نظام قزّاق مرتّب نموده متفقا به گنبد قابوس وارد [ شده ] چند روزى در گنبد توقّف كرده امورات سوار را منظّم و آنها را دعوت به گوكلان داده خود از راه صحرا وارد استرآباد شده به ترتيب اين جغرافيا پرداخته و نخبهء سيفيّه موسوم ساخت . اميد از مكارم اخلاق بزرگان آنكه / 20 / اين اوراق نامقبول را به نظر ديده قبول و چشم از معايب و فضاحت و عدم فصاحت آن پوشيده دارند . شهر استرآباد شهر استرآباد پانزده هزار سكنه دارد . در روى نقطه‌اى واقعست كه در نزديكى راههاى خزر است از ايران و توران . طول شرقى آنجا 36 درجه و سى و پنج دقيقه ، عرض شماليش سى و شش درجه و چهل و چهار دقيقه . شهرى حصين و در قديم موطن و موقف ايل جليل قاجار و وقتى دار الامارهء رؤساى آن سلسلهء جليله بوده . ميدان توپخانهء جديد و ديوانخانهء مطوّلى [ دارد ] كه شباهت تام به ديوانخانهء تخت مرمر دارالخلافه دارد